donderdag 26 oktober 2017

AfriPads



De Rotary Club Kumi heeft samen met een Rotary Club uit de Verenigde Staten een project gedaan: het Dignity Project met als doel het verhogen van de zelfredzaamheid en het zelfvertrouwen van jonge meiden in deze regio. Veel meisjes missen maandelijks meerdere dagen tot een week school omdat ze geen maandverband kunnen kopen en vaak zelfs nauwelijks ondergoed hebben. Er is sprake van veel onwetendheid en zelfs een schande op ongesteld zijn, zelfs docenten willen de meisjes geen hand geven in deze dagen en ze worden als onrein gezien. Hierdoor lopen velen een grote achterstand op en moeten schooljaren overdoen, waardoor ze soms zelfs de basisschool niet afmaken. Voor de toekomst van deze groep kinderen is het echt een groot probleem.

Ouke is inmiddels ruim twee jaar lid van Kumi Rotary met als taak het begeleiden van de projecten en was dus betrokken bij de organisatie en uitvoering.
Met financiering vanuit Amerika waren er dozen vol AfriPads aangekocht (uitwasbaar maandverband), honderden onderbroekjes en grote blokken zeep.

Op vrijdagochtend begin oktober gingen de Rotarians, vier mannen en zes dames, op weg naar in totaal vijf basisscholen in de regio. Hier werden de meisjes uit de hoogste klassen verzameld om uitleg te krijgen over het gebruik van de AfriPads. Vervolgens kregen alle meiden een pakje AfriPads (4 stuks), drie leuk gekleurde onderbroekjes en een groot stuk zeep. Het werd met gejuich in ontvangst genomen en ze zaten vol verwondering te kijken naar de spullen die ze gekregen hadden.
Rotary kan misschien een stoffig imago hebben, maar een project als dit kan de kwaliteit van het leven en zelfs de toekomst van deze jonge meiden in Kumi verbeteren, dat zou een geweldig resultaat zijn van deze internationale samenwerking!

Dozen vol AfriPads

Anne in haar schooluniform helpt mee met uitdelen!
 
In de schaduw van een grote boom luisteren naar de uitleg
 
Ondertussen waren wij snel alle onderbroekjes aan het vouwen!

Honderden schoolmeisjes hebben AfriPads gekregen! Rotary bedankt!!!
 




zaterdag 30 september 2017

Home visits


Opio Charles trots voor het huis van zijn familie
Tijdens onze Uganda periode in 2011-12, hebben we Melissa en Stuart ontmoet: een leuk Australisch stel dat in de buurt van Kumi een weeshuis ondersteunde van stichting COHAD (Children of Hope and Dignity). We spraken regelmatig met elkaar af en het was heel fijn om ervaringen te kunnen delen over het werken in een heel andere cultuur en de armoede waar je toch nooit echt aan kan of wil wennen. Inmiddels wonen ze sinds enkele jaren weer in de outback van Australië, met hun zoontje en drie geadopteerde kinderen uit Uganda, maar we hebben nog steeds contact met elkaar.
 
Philip met zijn oma die voor hem zorgt
Ze zijn actief betrokken gebleven bij COHAD en hebben een project opgestart waarin ze vijftien kinderen helpen om naar school te kunnen gaan. Het gaat om kinderen die deels of geheel wees zijn uit zeer arme gezinnen en anders nauwelijks een kans hebben. Sommigen wonen bij hun moeder en anderen bij een tante of oma die voor hen zorgt. Soms heeft de moeder (en de vader al voor de geboorte) haar kind achtergelaten of moeten laten, waardoor niemand zich echt verantwoordelijk voelt, zeker als er ook nog sprake is van een lichamelijke of geestelijke beperking. Sommige kinderen wonen dus bij een gezin die zelf al nauwelijks rond kan komen en een extra mond om te voeden en naar school te laten gaan is een (te) grote opgave.
 
Asama Vivian en haar zusje delen een matras
Stuart en Melissa proberen geld bij elkaar te verzamelen voor schoolgeld en om hen een aantal basale spullen te geven, zoals een matras om op te slapen (de meeste kinderen slapen op een rieten mat) of een kleine voedselvoorraad als er echt niets meer is. Aangezien wij nu in Kumi zijn, vraagt Melissa mij soms om met de Ugandese Tom, die het project vanuit hier regelt, mee te gaan om te kijken hoe het met de kinderen gaat en hiervan een verslag te schrijven met foto’s voor de sponsorfamilies in Australië.

de 9-jarige Imachulate Akurut
Zo zijn we ook dit jaar samen twee dagen op een boda (grote brommer) langs de dorpjes gegaan waar de kinderen wonen. Halverwege de eerste dag ook Anne uit school opgehaald, die het maar wat gezellig vond om met alle kinderen te spelen. Ondertussen konden wij dan even met de ouder of verzorger praten over hoe het gaat. Mijn kennis van de lokale taal is nog lang niet goed genoeg, maar Tom kon natuurlijk alles vertalen dus samen werkten we ons door alle vragen van Melissa heen.
Het was heel mooi om te zien hoe sommigen van het weinige dat er is, wat kunnen maken, terwijl helaas bij anderen de situatie behoorlijk schrijnend blijft. Ook de antwoorden waren soms best pittig. Zo hebben eigenlijk alle gezinnen hooguit twee maaltijden per dag en geen dieren, want zelfs het houden van kippen is te duur. De reactie van de kinderen op wat ze doen als ze vrij van school zijn, is eveneens cultuur en plaatsgebonden: water halen, de compound aanvegen en kleding wassen. De vraag wat ze later willen worden, gaf veel verlegen gezichtjes en meestal kwamen de meisjes met verpleegster of lerares en de jongens met dokter of politieagent. Hopelijk zullen ze ieder geval iets kunnen bereiken waardoor ze later voor zichzelf kunnen zorgen.

De vrolijke broertjes Paul (10) en Joffrey (8)
Ook probeert Melissa geld bij elkaar te zoeken om twee slechtziende broertjes, Paul en Joffrey, naar een School for the Blinds te kunnen laten gaan. Ze gaan nu naar een basisschool waar ze redelijk begeleid worden, maar ze hebben eigenlijk specifiek onderwijs nodig en daar zouden ze intern kunnen waardoor ze in ieder geval iedere dag een maaltijd krijgen. Bovendien is het van belang dat er een oogarts hun ogen kan onderzoeken om te voorkomen dat ze verder achter uit gaan. Een andere jongen, Thomas, lijkt een ontwikkelingsachterstand te hebben. Hij is 11 jaar en zit in de eerste klas van de basisschool. Langzaamaan begint hij een beetje vooruit te komen. Veel kinderen in Uganda zitten overigens tot late leeftijd in het basisonderwijs. Een leerling van vijftien in de hoogste groep is in arme gezinnen geen uitzondering.

Uiteraard is best heftig om te zien wat voor verschil het maakt waar je geboren wordt op de wereld en welk toekomstperspectief dat geeft, maar er is voor deze kinderen een beetje hoop: door dit project worden ze in ieder geval niet vergeten!
Ook vorig jaar was onze kleine Anne mee met de home visits
Okurut Patrick in het midden tussen zijn moeder een aantal van zijn broers en zussen
Het huis van Philip heeft één kamer, waar ook een echt bed staat, hierin slaapt hij samen met zijn oma
Tom met de kinderen Mamout, Rehema en Otukei


 

donderdag 31 augustus 2017

Farm in opbouw!


Ruim twee jaar geleden zijn we terug naar Uganda gegaan om het Kumi Hospital AgroPark op te zetten: een agrarisch bedrijf ter ondersteuning van het ziekenhuis. Eén van de drie afdelingen is de melkvee boerderij. Een goede melkproductie betekent dat we o.a. moeten zorgen voor voldoende voer en water, schaduw en een health care programma. De hitte in het droge seizoen en de aanwezigheid van ziektes die in de tropen voorkomen, maken dat we de lokale kennis echt nodig hebben, samen met de ervaring van de Nederlandse boer Sikko die een jaar geleden ons team is komen versterken.
 
Onze farm manager Enos is deze maand naar het westen van Uganda gereisd om tien drachtige goede koeien aan te kopen: een kruising van een Friese koe met een lokaal ras. Na een lange reisdag kwamen de koeien op de farm aan en nu is het van belang dat de beesten gezond blijven om over een aantal maanden kalfjes krijgen waardoor de melkproductie op gang komt. Uiteraard hopen we dat er vooral female calfs geboren worden zodat deze op termijn ook weer melk gaan geven!
 
Het klimaat hier in Kumi is een uitdaging: veel droger en warmer dan waar de beesten vandaan komen, dus ze worden goed in de gaten gehouden. Wanneer het goed gaat, kunnen we de veestapel verder uitbreiden. Daarbij is het van belang dat we kuil maken zodat er ook in het droge seizoen voldoende voer is. Ook voor de tweede helft van het jaar planten we daarom sorghum (soort mais) en gras in de velden, naast zonnebloemen en bonen.
 

Gelukkig zijn er de afgelopen weken redelijk goede regens geweest. Een enorm verschil met eerder dit jaar: alles begint echt weer te groeien! Ook de rode pepers die we hebben gepland, doen het prima. Deze worden met de hand geplukt, daarna gedroogd in de zon op rieten matten, gesorteerd en afgewogen. Het is het eerste seizoen dat we dit gewas verbouwen dus het is echt uitproberen wat het beste werkt, maar dat maakt het tegelijkertijd leuk om de farm op te bouwen. Tegenslagen zijn er altijd…maar als dingen wel lukken is het extra motiverend!

Zo zijn we ook nog steeds aan het zoeken naar de beste manier om bijen te houden. Rondom het schaduw dak tussen twee grote mangobomen hebben we kleine, maar snel groeiende bomen gepland zodat er meer beschutting tegen de zon zal komen.
Ook moesten de houten korven opnieuw gemaakt worden omdat er houtrot in zat waardoor de bijen waren vertrokken. Door regelmatig onderhoud en aandacht (bijen zijn sociale dieren J) hopen we ook hier vooruitgang te boeken.

We zijn nog lang niet in het land van melk en honing maar we doen ons best!
 
Meehelpen met het drogen van sun flower zaden
De herdsman neemt de kudde mee op zoek naar gras

Bee hives onder het schaduwdak
Iedere ochtend melken!
Veld vol rode peper
 

maandag 31 juli 2017

Update


Dagloner aan het werk in het veld

De maanden mei en juni zijn we grotendeels in Nederland geweest: een werkperiode, vooral voor Ouke, met veel overlegmomenten met het UIC bestuur en mogelijke investeerders, allerlei regelzaken en uitzoekwerk waar we in Uganda niet aan toe komen of door het slechte internet niet kunnen. En natuurlijk een fijne tijd om onze familie en vrienden te zien!

Eind juni was weer het moment om alle tassen in te pakken met spullen voor daar, het huis klaar te maken voor de verhuur en op weg terug te gaan naar ons Kumi-thuis: een vliegreis van negen uur met een tussenlanding in Kigali (Rwanda), door naar Entebbe (Uganda) en de volgende dag een autorit van ruim zeven uur over de Afrikaanse wegen die steeds rustiger worden qua auto’s maar met steeds meer brommers, koeien en mensen die langs de kant van de weg lopen. Een overgang van Europa naar Afrika in een dag tijd, een overgang die inmiddels vertrouwd aanvoelt, maar tegelijkertijd nooit echt went omdat de verschillen zo ontzettend groot zijn.

Vrouwen hebben water gehaald bij het tappunt naast ons huis
Terug in Kumi was het fijn om iedereen weer te zien! Helaas bleken de regens sinds april minder goed door gezet te hebben dan we allemaal hoopten waardoor de oogsten matig zijn. Een grote tegenslag want veel gezinnen hadden al nauwelijks voldoende voedsel vanwege de mislukte oogst begin dit jaar en de voedselprijzen die steeds meer begonnen te stijgen. Daarnaast is er niet genoeg oogst om te verkopen, wat anders een bron van inkomsten voor de lokale boeren is, zoals het kunnen betalen van schoolgeld van de kinderen. 
Toegang tot water en wel of geen regen heeft zoveel invloed op het toekomstperspectief van gezinnen...

Ook in Kumi Hospital is de armoede merkbaar: de mensen hebben geen geld voor medische hulp en blijven daardoor weg van het ziekenhuis. De afdeling die wel veel patiënten heeft, is de Nutrition Unit. Veel jonge kinderen zijn ondervoed en ook hoogzwangere ondervoede vrouwen worden opgenomen om aan te sterken.

De mensen hebben het zwaar en helaas geeft dat ook de nodige diefstal: er wordt uit de velden geoogst in de nacht maar ook spullen en kleding van mensen uit de huizen gehaald. Gelukkig begint dit nu weer wat af te nemen.

Inmiddels is het tijd voor het tweede seizoen. Mensen gaan het land weer omploegen en inzaaien. Iedereen is weer vol goede hoop dat de tweede helft van 2017 beter zal gaan worden.

Heel dubbel is dan weer dat juist doordat er weinig mais en cassave is, de mensen wel brood blijven kopen waardoor de Bakery relatief goed loopt. Wel hebben we ruim een week op meel moeten wachten omdat de Mount Elgon Millers in Mbale helemaal stil lag: de graanvoorraad werd in Mombasa (kustplaats in Kenia, waar ook voedseltekort is) vast gehouden. De prijs ligt nu dan ook behoorlijk hoog, maar zal hopelijk in de loop van de komende maand weer dalen.

Naast het feit dat natuurlijk ook de farm schade heeft van de droogte en de honger om ons heen, blijft er genoeg werk te doen: mais en zonnebloemen oogsten, gras inzaaien voor de koeien, kuil maken en ploegen voor het nieuwe seizoen. Hierdoor kunnen we het vaste personeel maar ook de vele dagloners van een inkomen voorzien.


Kinderen krijgen pap op Adesso School (Porridge Project)
De Ugandese overheid heeft een bijdrage geleverd aan de situatie in het land door voedselpakketten uit te delen aan de meest arme gezinnen en scholen. Lang niet genoeg, maar in ieder geval iets. Het Porridge Project heeft daardoor een ruime maand niet hoeven bij te dragen aan de schoolmaaltijden en zal de rest van dit semester in plaats van drie dagen in de week, dagelijks pap voor de ruim 1000 leerlingen bieden. Zeker nu is dit hard nodig voor de kinderen uit deze omgeving.

Door alle tegenslagen is het niet altijd makkelijk om hier te zijn, maar tegelijkertijd gaat het leven ook door en proberen we zoveel mogelijk voor elkaar te krijgen.
En Anne… die geniet van haar Afrikaanse leventje en vindt het heerlijk om weer met alle vriendjes te spelen!
 
Anne met een vriendinnetje
 
Vol verwondering kijken naar de draaiende mixer in de Bakery!

Bij Mount Elgon Millers bijna 1200 kg meel opgehaald met onze auto

 

zondag 23 april 2017

Naar school in Kumi


Ouke en Anne tussen de leerlingen op het schoolplein

In Uganda loopt het schooljaar van februari tot november, verdeeld in drie semesters van ongeveer twaalf weken. De periode tussen de schooljaren, onze zomervakantie, is in de maanden december en januari. Kinderen kunnen vanaf 3 jaar naar Nursery School en vanaf 6 jaar naar Primary School (basisschool). Nursery School is onderverdeeld in eerst Baby Class, daarna Middle Class en tenslotte Top Class. De basisschool loopt van P1 (Primary 1) tot P7, daarna volgt Secondary School (voortgezet onderwijs). Een van de vele overblijfselen uit de tijd dat Uganda een Engelse kolonie was, is de gewoonte dat kinderen een uniform naar school dragen. Iedere school heeft een eigen uniform en er zijn regels rondom het dragen van sokken en schoenen.

Verder is er in Uganda een onderscheid tussen Government Schools en Private Schools. De overheid heeft onderwijs voor kinderen verplicht gesteld en de schoolkosten zijn laag op de overheidsscholen, echter is het onderwijs helaas slecht: overvolle klassen, te weinig lesmateriaal, nauwelijks schoolbanken, zelden een schoolmaaltijd, etc. Vanwege de minimale werkomstandigheden is het voor de leraren bijna onmogelijk om hun lessen goed te doen. Daarnaast is het salaris erg laag, wat eveneens weinig motiverend werkt. Klassen met meer dan honderd kinderen die op de grond zitten, zonder boeken of schriften, zijn geen uitzondering. Verder missen deze leerlingen regelmatig een schooldag doordat er geen geld is of omdat ze thuis moeten meewerken op het land. De meeste ouders proberen hun kinderen, of de slimste(n) in ieder geval, naar een Private School te laten gaan waar het onderwijs veel beter is: kleinere klassen, voldoende leraren en schoolmateriaal zoals schriften en schoolkrijt. Echter is het schoolgeld een stuk hoger. Je kind naar school sturen in Uganda is dus geen vanzelfsprekende zaak: het is echt een afweging voor ouders óf een kind naar school gaat. En daarnaast maakt de schoolkeuze, wat vrijwel altijd een financiële kwestie is, een verschil tussen de kans op een goede leeromgeving of een minder goede kans op een baan later.

Schoolhek van Joy Kim
Aangezien onze Anne in januari 3 jaar geworden is en een aantal van haar vriendjes naar school gaan, kwam bij ons thuis ook de vraag “me also go to school?” en zijn we gaan rondkijken in de omgeving. Zo kwamen we terecht bij de Private School Joy Kim even buiten Kumi en na een gesprek met de schoolleiding en ervaringen van andere ouders, hebben we de kleine meid ingeschreven.
Ze gaat sinds februari naar Baby Class en vindt het geweldig! Inmiddels is het voor de andere kinderen ook niet meer bijzonder dat ze de enige mzungu (blank kind) van de school is, wat voor Anne al helemaal geen issue is.
 
Schrift van Anne: cijfers leren
Op deze school wordt, in tegenstelling tot de overheidsscholen, vanaf de jongste klas al Engels gesproken, wat zeker voor ons de communicatie met de juffen makkelijk maakt. Anne verstaat zowel Engels als de lokale taal Ateso en dit is flink toegenomen sindsdien. De klas heeft twee juffen en er zitten ongeveer 30 kinderen in de klas. Alle ouders krijgen een lijst met spullen die aangeschaft moeten worden, dus brachten we de eerste schooldag een stapel schriften, potloden, 8 rollen toiletpapier en een gum mee. Er zijn weinig oefenboeken in de klas, dus tekenen de juffen veel zelf in de schriftjes van de kinderen. Twee keer in de week krijgen ze huiswerk mee: letters schrijven, de juiste plaatjes bij elkaar combineren, tellen, etc. De eerste dagen waren nog spannend, maar ze bleef dicht naast haar vriendje Gabriel zitten en kwam vol verhalen en liedjes thuis. Zo kan ze heel netjes recht staan om het volkslied in flarden mee te zingen en het lied van de school, wat een aantal keer per week gezamenlijk wordt gezongen. En veel bekende kinderliedjes zingen we tegenwoordig in het Engels!
 
Schoolterrein en schoolbus van Joy Kim
Op maandag en vrijdag doen ze een weekopening en afsluiting in het kerkje van de school en is het een mooie verzameling van kinderen in hun uniform. Er zijn twee outfits die afwisselend gedragen worden zodat er tijd is om te kunnen wassen: een schooljurkje en een soort sportpakje voor de dinsdag en donderdag. Naast de kinderen die overdag naar school komen, heeft Joy Kim, zoals vele Ugandese scholen, ook de mogelijkheid tot Boarding School. Op het schoolterrein staan meerdere gebouwen met educatieve schilderingen op de muren, waaronder de klaslokalen voor de Nursery en Primary leerlingen, een slaapzaal voor de jongens en voor de meisjes, een wasruimte, keuken, een overkapping om te eten en er is een klein ziekenzaaltje met een vaste verpleegster. Kinderen die ver weg wonen, blijven het hele semester op school en gaan alleen in de vakanties naar huis.

Met de boda naar school
Inmiddels is het voor ons een vast dagelijks ritme geworden: om kwart over zeven lopen we met haar rugzakje met water en nootjes, naar de weg toe, waar ook een aantal vriendjes verzamelen. Daar komt om half acht Ouke aangereden vanaf de farm om een auto vol kinderen naar Joy Kim te brengen (ruim een kwartier rijden). Op dagen dat Ouke met de auto weg is, gaan we met Anne op de boda (brommer) naar school. Tegen één uur halen we haar en de kleindochter van de dominee weer op. De andere kinderen blijven op school totdat ze om half zes weer terug gebracht worden in een overvol schoolbusje. Zelfs de peuters blijven dus hele dagen op school: in de ochtend allerlei lesjes, rond tien uur een beker pap, om één uur lunch (posho en bonen), dan slapen de kinderen op de grond in het klaslokaal. De rest van de middag spelen totdat de oudere kinderen ook klaar zijn en alle leerlingen terug gebracht worden. Aangezien het voor ons al heel veel voelt dat Anne iedere dag hele ochtenden naar school gaat en er in de middag geen les is voor de kleintjes, halen we haar op. Ze kan dan mee naar de farm of de Bakery of we zijn lekker thuis. Halverwege het semester was er een dag waarop alle ouders in de klas mochten komen, waar we uiteraard als trotse ouders al haar schoolwerk zaten te bekijken. Maar het is bovenal ontzettend fijn om te zien dat Anne met zoveel plezier naar school gaat…en kan….!
 
de Nursery afdeling
Schoolklas van Anne (links)
Speelplaats voor de jongste leerlingen
 
Anne verlegen met haar juffen op de kijkdag
Op weg naar school in haar schooluniform...

...en in haar sport uniform
 
 
 
 
 

donderdag 23 februari 2017

2017: gezegend met bezoek maar (nog) niet met regen

De velden van Abululu: klaar om regen te ontvangen
Op 4 januari zijn we weer naar Uganda vertrokken: een nieuw jaar waarin we hopelijk veel mogen bereiken met KH-AP, weer met veel plezier hier wonen en dapper alle uitdagingen zullen aangaan! Want die zijn er genoeg…

Moeder en kind op de Nutrition Unit
De droge periode is al in november, twee maanden eerder dan gebruikelijk, begonnen waardoor vrijwel alle oogsten verloren zijn gegaan. Ook onze velden met zonnebloemen hebben niets opgebracht en de vegetable garden van Abululu (akkerbouw afdeling) geeft bijna geen groenten. Voor het bedrijf een verlies, maar voor de mensen om ons heen een nog groter probleem omdat er honger begint te ontstaan en er geen oogst is om te verkopen voor inkomsten.
Daarnaast drogen veel waterputten op, wat volgens de mensen hier al tientallen jaren niet is gebeurd. Dit geeft lange rijen bij de boreholes die nog water geven. De ziekenhuispomp in het meer, wat we zelden zo laag hebben zien staan, kan de enorme vraag aan water bijna niet aan en het management besluit regelmatig om het water niet door te laten omdat er anders niet voldoende voor het ziekenhuis zou zijn. Hierdoor bereikt het water zowel de Bakery als de Farm niet altijd. De bakery vrouwen halen vaak water met jerrycans, maar voor de koeien en de groentetuin is het lastig om aan water te komen. Door de langdurige droogte en hitte groeit er ook maar weinig gras voor de koeien, waardoor de herdsmen ver moeten lopen met onze kudde om ze te laten eten. Het gevolg is dat de melkproductie gedaald is. De Nutrition Unit van Kumi Hospital heeft een toename van het aantal ondervoede kinderen, dus zoals afgesproken, gaat op dit moment alle melk die KH-AP produceert naar het ziekenhuis. We hopen en bidden dan ook allemaal hier dat het regenseizoen komende maand echt zal beginnen. De eerste tekenen van de regens zijn er al, dus we zijn hoopvol.

Oever van het meer is tientallen meters terug getrokken
We kregen een inspirerende tekst van een Ugandese kennis, hieronder een fragment daaruit:

“Once upon a time, all villagers decided to pray for rain. On the day of prayer all the people gathered but only one boy came with a umbrella…that’s FAITH”

“When you are playing and throw a baby in the air, she laughs because she knows you will catch her…that’s TRUST”

“Every night we go to bed, without any assurance of being alive the next morning, but we still set the alarms to wake up…that’s HOPE”

“We plan big things for tomorrow in spite of zero knowledge of the future...that’s CONFIDENCE


KH-AP logo
Dit jaar hebben we al meerdere keren bezoek uit Nederland gehad. Half januari een stagiaire die bodemonderzoek heeft gedaan om de kwaliteit van het land te onderzoeken en advies te geven welke voedingstoffen er missen of juist te veel zijn. Een vertegenwoordiger van Woord & Daad is langs geweest om ons te trainen in het rapporteren volgens de 'Model of Change' : een systeem om te berekenen wat de impact van ons project op de omgeving is (werkgelegenheid, toename levenskwaliteit etc.). Eind januari kwam Henk Willem, een UIC bestuurslid langs, met grote stickers voor de bedrijfsauto van ons en die van Sikko (koeienboer). Het logo dat we ontworpen hebben voor Kumi Hospital AgroPark (KH-AP) is nu herkenbaar voor iedereen! Een week later kwam een man met zijn kleinzoon langs, die verbonden is aan de houtplantage in Luwero, in het noordwesten van Uganda.

Solar waterpomp van de Wiggings basisschool
Tenslotte is er nog een bestuurslid samen met zijn vrouw langs geweest om alles te laten zien. Naast deze werk gerelateerde bezoeken, kwamen ook Jos en Riek tijdens hun reis door zuidelijk Afrika langs. Zij hebben eind 60er, begin 70er jaren hier gewerkt als fysiotherapeut en school verpleegkundige, toen het ziekenhuis nog een Leprosy Mission Centre was. Het was erg leuk om verhalen van toen te horen en met hen de plekken te bezoeken waar ze herinneringen hebben. Jos is de voorzitter van Stichting Steunfonds Kyoga, waarvoor wij het energieproject in 2011-12 hebben gedaan, dus we zijn ook de Kyoga activiteiten gaan bekijken. Zoals bij de Wiggins Primary School in Kumi om te zien hoe het hekwerk, de latrine gebouwen en de waterpomp op solar erbij staan. Het was goed om een follow up te doen van de projecten. Het geeft weer energie om door te gaan met nieuwe plannen.

Maar… nu eerst de velden van KH-AP voorbereiden op de eerste echte regens en in deze droogte hoopvol naar boven kijken!
 
Paddock waar onze koeien in de nacht staan
De groentetuin op Abululu
Jongens die hun koeien hoeden halen drinkwater uit de trog van de farm